آیا ویروس کرونا در آزمایشگاه مهندسی شده است؟

به گزارش وبلاگ درگهان، یک شایعه رایج درباره ویروس جدید کرونا (سارس-کرونا-2) این است که این ویروس را دانشمندان ساخته اند و به شکلی از آزمایشگاهی مثلا در ووهان چین خارج شده است.

آیا ویروس کرونا در آزمایشگاه مهندسی شده است؟

به گزارش وبلاگ درگهان به نقل از لایوساینس یک بررسی جدید ممکن است پایانی بر این شایعه باشد. گروهی از پژوهشگران ژنوم ویروس کرونای جدید را با شش عضو دیگر خانواده کروناویروس که انسان ها را مبتلا می کنند: کروناویروس عامل سارس (نشانگان حاد شدید تنفسی)، کرونا ویروس عامل مرس (نشانگان تنفسی خاورمیانه) و چهار کروناویروس دیگر HKU1، NL63،OC43 و 229E که معمولا علائم خفیف سرماخوردگی ایجاد می کنند، مقایسه کردند.

نتایج کار این دانشمندان در 17 مارس در ژورنال Nature Medicine منتشر شد.

این دانشمندان رمز ژنتیکی پروتئین های گل میخ مانندی را که از سطح ویروس بیرون می زنند، بررسی کردند. ویروس کرونا از این گل میخ ها برای اتصال به دیواره های بیرونی سلول های میزبان وارد شدن به درون آنها استفاده می کند.

این پژوهشگران به طور خاص بر توالی ژنی ایجادکننده دو ویژگی کلیدی این پروتئین های گل میخی متمرکز شدند: یک بخش فلاب به نام منطقه اتصال با گیرنده که به سلول های میزبان قلاب می شود و دیگری یک بخش شکافنده (cleavage) که به ویروس امکان باز کردن دیواره سلولی و وارد شدنش به سلول را می دهد.

  • دانشمندان نقشه سه بعدی قلاب ویروس کورونا را تهیه کردند

این بررسی نشان داد که بخش قلاب مانندی در پروتئین گل میخی به گیرنده ای در سطح سلول های انسانی به نام ACE-2 (آنزیم مبدل آنژیوتانسین -2) متصل می شود. (این گیرنده در تنظیم فشار خون انسان هم دخالت دارد و داروهای ضد فشار خون از نوع مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین هم همین گیرنده را هدف قرار می دهند).

اتصال پروتئین گل میخی ویروس جدید کرونا به این گیرنده در سلول های انسانی آنقدر کارآمد است که این پژوهشگران می گوید این خصوصیت این پروتئین ها باید در نتیجه انتخاب طبیعی در سیر تکاملی ویروس رخ داده باشد، نه با مهندسی ژنتیکی.

  • مهندسی یا تحول طبیعی

ویروس جدید کرونا (با نام رسمی ویروس سارس-کرونا-2) به یک ویروس کرونای دیگر شبیه است که حدود20 سال پیش باعث شیوع بیماری با نام نشانگان شدید حاد تنفسی یا سارس شد.

ویروس جدید کرونا (ویروس سارس کرونا-2) در چند حرف کلیدی در رمز ژنتیکی با ویروس سارس (یا ویروس سارس کرونا- 1) متفاوت است و جهش پیدا کرده است.

نکته جالب این است که در شبیه سازی های کامپیوتری به نظر می رسد این جهش ها چندان در اتصال ویروس به سلول های انسانی کمکی نمی کنند (در حالی که در واقعیت چنین نیست). اگر دانشمندان خواسته بودند، به طور عامدانه این ویروس را از ویروس های کرونای قبلی طراحی کنند، جهش هایی را انتخاب نمی کردند که مدل های کامپیوتری نشان دهنده موثر نیستند.

اما بر اساس این بررسی ظاهرا طبیعیت زیرکتر از دانشمندان و ویروس جدید کرونا راهی برای جهش یافتن پیدا کرده است که بهتر - و کاملا متفاوت- از هر چیزی عمل می کند که دانشمندان می توانستند ایجاد کنند.

یک شاهد دیگر رد نظریه ساخته شدن ویروس در آزمایش گاه تفاوت کلی ساختار مولکولی آن با ویروس های کرونای شناخته شده انسانی و شبیه بودن آن به ویروس های کرونایی است که در خفاش ها و پولک پوست ها (نوعی مورچه خوار) یافت می شوند و بررسی چندانی درباره شان انجام نشده است و هیچگاه برای انسان ها بیماری زا نبوده اند.

به گفته این پژوهشگران، اگر کسی می خواست ویروس جدید کرونا را به عنوان یک عامل بیماری زا مهندسی کند، آن را روی چارچوب ویروسی می ساخت که بیماری زایی آن شناخته شده باشد.

پس ویروس جدید از کجا آمده است؟

  • یافتن منشا حیوانی ویروس کرونا

ویروس شناسان در انستیتوی شهر ووهان به سرپرستی شی ژنگلی اخیرا منشا ویروس جدید کرونا را تا یک کروناویروس مربوط به خفاش که در خفاش ها در غاری کوهستانی در نزدیک مرز چین و میانمار یافت می شود، دنبال کردند.

این دو ویروس در بیش از 96 درصد ژن هایشان مشابه هستند، اما ویروس خفاشی نمی تواند انسان ها را آلوده کند.

ویروس خفاشی فاقد یک پروتئین گل میخی در سطح خودش است که به گیرنده ها در سلول های انسانی متصل می شود و امکان ورود ویروس به درون این سلول ها را فراهم می آورد.

یک کروناویروس دارای یک پروتئین گل میخی مشابه بعدا در یک پستاندار کوچک به نام پولک پوست (نوعی مورچه خوار) مالایایی بوسیله گروه دیگری از پژوهشگران از گوانگ ژو و هنگ کنگ کشف شد.

این یافته ها باعث شد برخی از پژوهشگران به این نتیجه برسند که بازترکیبی ژنوم های کروناویروس خفاش و کروناویروس پولک پوست (در بدن پولک پوست) باعث ایجاد ویروس جدید کرونا شده است.

  • دو سناریو درباره انتقال ویروس کرونا به انسان

با توجه به این یافته ها دو سناریوی برای انتقال ویروس جدید کرونا به انسان ها مطرح است.

سناریوی اول، انتقال مستقیم از حیوان است. همه تغییرات در ویروس در حین عبور آن از میزبان های حیوانی رخ داده است و در نهایت ویروس بیماری زا و با توانایی سرایت میان انسان ها ایجاد شده که به طور مستقیم از حیوان به انسان منتقل شده است.

فرایند مشابهی در دو کروناویروس قبلی بیماری زا برای انسان رخ داده است.

ویروس کرونای عامل سارس از خفاش (مخزن ویروس) به پستانداری به نام زباد (حیوان واسط) و از این حیوان به انسان منتقل شد.

ویروس کرونای عامل مرس (نشانگان تنفسی خاورمیانه) از خفاش (مخزن ویروس) به شتر (حیوان واسط) منتقل شد و سپس از این حیوان به انسان رسید.

سناریوی دوم بر تکامل تدریجی خصوصیات ویروس جدید کرونا تاکید می کند.

  • فرضیه جدید: ویروس جدید کرونا سال هاست که از حیوانات به انسان ها منتقل شده است

در این سناریو خصوصیات بیماری زای و سرایت دهندگی آسان میان انسان ها در ویروس جدید کرونا نه در میزبان ها حیوانی بلکه پس از انتقال آن از میزبان حیوانی به انسان به تدریج تحول پیدا کرده است.

در این سناریو هم هم حیوان واسطی مانند پولک پوست می تواند نقش ایفا کند. ویروس از این حیوان به انسان منتقل می شود و هنگامی که ویروس در میزبان انسانی قرار گرفت با جهش ها مثلا در بخش شکافنده که امکان اتصال آسان به سلول های انسانی را می دهد، توانایی ایجاد همه گیری در انسان ها را پیدا می کند.

این جزئیات فنی می تواند به دانشمندان برای پیش بینی پاندمی های بعدی کمک کند.

اگر ویروس به طور مستقیم به صورت بیماری زایش از حیوانات وارد میزبان انسانی شده باشد، احتمال پاندمی های بعدی بیشتر می شود، چرا که ویروس بیماری زا ممکن است هنوز در حال گردش در جمعیت های حیوانی باشد و می تواند دوباره به انسان ها سرایت کند.

اما اگر ویروس ابتدا وارد جمعیت های انسانی شده باشد و به تدریج خصوصیات بیماری زا پیدا کرده باشد، امکان شیوع های جدید در آینده کمتر خواهد بود.

منبع: همشهری آنلاین

به "آیا ویروس کرونا در آزمایشگاه مهندسی شده است؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "آیا ویروس کرونا در آزمایشگاه مهندسی شده است؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید